Si luhet Pishpirik
Pishpiriku (shkurt: Pishp; Xing në Shqipëri, Pişti në Turqi, Basra në Egjipt) është loja e letrave për dy lojtarë: kap letrën e sipërme me të njëjtën vlerë, merri të gjitha me J, dhe bëj pishp kur tavolina mbetet me një letër. Këtu janë rregullat e plota, ashtu siç luhen në pishp.com.
Emrat e lojës
E njëjta lojë luhet në gjithë Ballkanin dhe Mesdheun lindor, me emra të ndryshëm dhe pikëzim pak të ndryshuar:
- Pishpirik ose shkurt Pishp — në Kosovë.
- Xing — në Shqipëri.
- Pişti — në Turqi, ku „pişti” është pikërisht kapja e një letre të vetme (pishpi ynë).
- Žandar / Džandar — në Bosnjë, Serbi dhe Mal të Zi (nga „xhandari”, J-ja që merr gjithçka).
- Basra / Bastra — në Egjipt, Liban, Greqi dhe Qipro.
Kush di njërën, e mëson tjetrën për një dorë: kap letrën e sipërme me të njëjtën vlerë, J-ja merr gjithçka, dhe një bonus për kapjen e tavolinës me një letër të vetme.
Përgatitja
Luhet me një pako të plotë prej 52 letrash, pa zhola, mes dy lojtarëve. Ndarësi vë katër letra në tavolinë — tri të mbyllura dhe një të hapur sipër tyre — dhe u jep nga katër letra secilit. Kur të dy i kanë luajtur katër letrat, ndahen katër të reja secilit, derisa të mbarojë pakoja. Kjo ndarje quhet set; një pako ka gjashtë sete.
Si luhet radha
Në radhën tënde hedh një letër mbi grumbullin e tavolinës.
- Nëse letra jote ka të njëjtën vlerë me letrën e sipërme (7 mbi 7, mbret mbi mbret), i merr të gjitha letrat e grumbullit dhe i vë para vetes.
- Nëse hedh J-në (fantin), i merr të gjitha letrat, cilado qoftë letra e sipërme.
- Nëse nuk përputhet asgjë, letra mbetet në tavolinë dhe grumbulli rritet.
Kur mbarojnë të gjitha letrat, ato që kanë mbetur në tavolinë i merr lojtari që bëri kapjen e fundit.
Pishpi
Ky është momenti që i jep emrin lojës. Kur në tavolinë ka vetëm një letër të hapur dhe ti e kap me një letër të së njëjtës vlerë, ke bërë pishp. Vlen 10 pikë — dhe 20 pikë nëse e bën me J-në. Pishpi shënohet menjëherë dhe shtohet në pikët e raundit.
Pikët
| Letra | Pikë |
|---|---|
| Çdo as (A) | 1 |
| Çdo J | 1 |
| Çdo Q | 1 |
| Çdo K | 1 |
| 10 ♦ | 2 |
| 2 ♣ | 2 |
| Më shumë letra të marra (27 ose më shumë) | 5 |
| Pishp | 10 |
| Pishp me J | 20 |
Në fund të raundit numërohen letrat që ka marrë secili. Në pishp.com një ndeshje është një raund: kush ka më shumë pikë, fiton. Në barazim luhet edhe një raund.
Këshilla
- Ruaje J-në. Nuk ka kuptim ta harxhosh për dy letra; prite grumbullin me asa, mbretër ose 10♦.
- Numëro çfarë ka dalë. Nëse tre 7-sha janë luajtur, 7-shi yt mbi grumbull është i sigurt që nuk kapet.
- Mos e hap tavolinën kot. Kur grumbulli është marrë dhe ti hedh i pari, kundërshtari ka shansin e pishpit. Hidh një letër që s'ka çift të lehtë.
- Kapja e fundit vlen. Në setin e gjashtë, kush kap i fundit merr edhe gjithë çka mbetet — shpesh aty vendoset bonusi i 5 pikëve.
Pyetje të shpeshta
Sa lojtarë e luajnë Pishpirikun?
Dy. Në pishp.com luan kundër një shoku (me ftesë ose online) ose kundër kompjuterit.
Çfarë do të thotë „pishp”?
Kur në tavolinë ka mbetur vetëm një letër e hapur dhe ti e kap me një letër të së njëjtës vlerë, ke bërë pishp: 10 pikë. Nëse e bën me J-në, janë 20 pikë.
Çfarë bën J-ja (fanti)?
J-ja i merr të gjitha letrat e tavolinës, cilado qoftë letra e sipërme. Është letra më e fortë e lojës, prandaj ruaje për një grumbull që vlen.
Kush i merr letrat që mbeten në tavolinë në fund?
Ai që ka bërë kapjen e fundit. Kur mbarojnë të gjitha letrat, çfarë ka mbetur në tavolinë shkon te lojtari që kapi i fundit.
A duhet regjistrim apo instalim?
Jo. Hap pishp.com/pishp në telefon ose kompjuter dhe luaj. Vetëm zgjedh një emër, që shoku të dijë kush je.
Si quhet Pishpiriku në vende të tjera?
Xing në Shqipëri, Pişti në Turqi, Žandar ose Džandar në Bosnjë dhe Serbi, Basra ose Bastra në Egjipt, Liban, Greqi dhe Qipro. E njëjta lojë, me pikëzim pak ndryshe.